Ж.Батзандан: Бид Чингис бондоор Хятадын эдийн засгийг л тэтгэж байна

 УИХ-ын гишүүн Ж.Батзандантай цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.   

-Та чинь ажилдаа орон­гуу­таа Засгийн газрыг шүүмж­­лээд сандаргаж байх шив дээ? 

-Хий хоосон шүүм­жил­­сэн юм биш шүү дээ. Асуудал үнэхээр хүнд бай­гаа нь үнэн.

Тиймээс ийм болчихсон байхад амарч суух утгагүй. Учир шалтгааныг нь олж, дараагийн гарцаа эртхэн эрэл­хийлэх хэрэгтэй. Тэгж байж уналтад бага өртөнө.

-Сүүлийн үед захидал бичдэг “моод” дэлгэрээ юү. Оюутолгой руу бичсэн за­хидлын дараа та Ерөнхий сайдад  дугтуйтай  бичиг ил­гээгээд л?

-Эдийн засагт үүсээд байгаа нөхцөл байдлыг хо­­хирол багатай давах бо­лом­жийн талаар л бичсэн. Төр засгаас хэрэгжүүлж буй за­рим бодлогод би шүүмж­лэлтэй хандаж байгаа. Цаг үе ийм болчихоод байхад хямралын менежмент хийх хэрэгтэй гэдгийг сануулсан хэрэг.

-Ерөнхий сайд эдийн засаг  хямраагүй гээд бай­гаа шүү  дээ. Та МАН-ын­хантай хавсайдаад  бай­гаа юм биш үү?

-Би Засгийн газрын су­­далгааны байгууллагад бус хөндлөнгийн эдийн за­сагч­­дын дүгнэлтэд итгэдэг. Зас­гийн газар статистикийн хуу­рамч тоо гаргаж, ир­гэдийн  тархийг угаадгаа бо­­­лих хэрэгтэй. Онолоор бол эдийн засгийн өсөлт гур­­ван улирал дараалан ог­­цом буур­вал үүнийг хям­рал гэж тодорхойлдог. Тэ­­гээд ч Засгийн газрыг огц­­руулах эсэх нь нэн тэр­­­гүүний асуудал биш. Тэдэнд шаардлага тавьж ажлыг нь хийлгэх гэсэн болохоос унагах гэж зүтгээд байгаадаа биш юм. Даан ч Ерөнхий сайд долоо хоног бүр 30 минут улс орны байдал сайн байгаа гэж худлаа ярьдаг боллоо.

Түүнийг ин­гэж худлаа ярьж байх зуур цалин хөлс инфляцид дарлуулж, монгол төгрөг валютын өмнө сөхөрчихсөн нь амьдрал дээр илэрхий харагдаж байгаа биз дээ.

 -Тэгээд танд бол хям­ралаас гарах гарц, менеж­мен­тийн санаа байгаа юм уу?

-Эхний ээлжинд Ерөнхий сайдыг төсвийн зардал, ха­ламжийн бодлогоо эргэн харахыг хүссэн. Төсвийн зарлагын 60 орчим хувь нь захиргааны зардал, ха­ламжийн бодлогод зарцуу­лагддаг. Захиргааны нүсэр бүтцийг тэжээхийн тулд эдийн засаг нь уначихна. Татвар төлөгчдийнхөө ну­руун дээр халамжийн бод­лого гэдэг хүнд ачаагаа үүрүүл­чихнэ. Өөрөөр хэл­бэл улстөрийн намуудын амлалтад хөтлөгдсөн эрүүл бус эдийн засгийн бодлогоо зогсоох шаардлагатай байна. Хавтгайрсан халамжийн бодлогыг зорилтот халамжийн бодлого болгож өөрчлөх ёстой.

Байнга  алдагдалтай ажил­­лаж, эдийн засагт да­рамт болдог төрийн өмчит ком­паниудыг татан буулгаж, нэгтгэх эсвэл менежментийг нь сайжруулах хэрэгтэй байна.

-Тэгээд захидлынхаа ха­риуг авч амжсан уу?

-Одоогоор ямар ч хариу алга. Хэдхэн ченжээс хараат байдлаар сөхөрчихдөг үн­дэс­ний валютаа хамгаалах зо­хицуулалтын шинэ журамд шилжих, төсвийн цоорхой, төсвийн гадуурх хууль бус зарцуулалтаа зогсоо гэдэг шаардлагыг ч хүргүүлсэн.

-Таны саналыг хүлээж авахаас татгалзаад хариу өгөх­гүй байгаа юм болов уу? 

-Дээрх асуудлууд зөвхөн өнөөдөр хөндөгдөж, яригдаж байгаа юм биш. Улстөрийн хүрээнийхэн бүгд мэдэж байгаа. Хамгийн гол нь өөрч­лөх улстөрийн эр зориг хэрэгтэй.

-Шинэчлэлийн Засгийн газар “ой” хүрлээ. Таны хувьд муу дүн тавьчихаад л уурсаад байна аа даа? 

-Н.Алтанхуягийн Зас­гийн газар  гадаадаас зээл авч өр тавих,  зам  засч, цэ­цэр­­лэг­жүүлэх  зэрэг ажлыг сайн гүйцэтгэж байгаа.

Харамсалтай нь олж ирсэн зээлийн хөрөнгөө үр дүнтэй ашиглах, эдийн засгийн бү­тээмжийг дээшлүүлэхдээ муу байна. Өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад манай бизнесийн зарим салбар доголдож, ашиг орлого нь 50 хувиар буурсан судалгаа байна. Гадаадын хөрөнгө оруулалтаас болж олон хүн ажлын байраа алдаж, бизнес эрхлэгчид  зээлээ төлж ча­дахгүй гудамжинд гарч бай­на. Гадаад валютын ханш огцом нэмэгдсэний улмаас үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн худалдан авах чадвар эрс буурлаа.

-Валют цулбуургүй өсч байх шив?

-Энэ өсөлтийг бодит эдийн засагт хөрвүүлбэл инф­ляци найм биш 15 хувьд хүрсэн. Моргейжийн зээлийн хүү найм биш, хоёр оронтой болсон. 1.5 тэрбум ам.доллар Чингис бондын хүү, валютын ханшийн зөрүүг тооцвол хоёр тэрбумд хүрлээ. Үйлдвэрлэлийн сал­барын түүхий эд, машин механизмын 80-90 хувийг гадаадаас авдаг гэж үзвэл Чингис бондоор бид Хятадын эдийн засгийг л тэтгэж байна.

-Гэхдээ бондын мөнгөөр бүтээгээд байна л гээд байгаа шүү дээ?

-Манай улстөрчид худлаа хэлж, хууль зөрчих нь хэ­рээс хэтэрлээ. Тендерийн будилаан, замын луйвар гэдэг ердийн үзэгдэл бол­чихож.

Хууль мөрдөх биш гуй­вуулдаг, төсвийн мөн­гөөр хувийн бизнесээ тэт­гэдэг хуучин тогтолцоо үргэл­жил­­сээр байна. Аж ахуйн менежер, нэгдлийн дарга шиг Ерөнхий сайд бодит үнэнийг ойлгохгүй л яваад байгаа юм.

download (1)

Санал болгох мэдээ

Ш.Анужин:Хар тамхины хэргээр ял шийтгүүлсэн эмэгтэйчүүд жилийн дотор гурав дахин нэмэгдсэн

НҮБ-ын Хар тамхитай тэмцэх албанаас гаргасан тайланд Монгол Улсыг 2010 онд хар тамхийг дамжин өнгөрүүлэх …