Монгол уламжлал, бахархал

January, 2015

• 10 January

  Оросын нэрт Монголч эрдэмтэн Владимирцовын монгол хэлээр бичсэн захидал

  

  Оросын монголч эрдэмтэн Владимирцов Монголын судар бичгийн хүрээлэнд   монгол хэлээр бичиж ирүүлсэн захидлыг та бүхэндээ хүргэе. Өчүүхэн Владимирцовоос, Их Монгол улсын Судар бичгийн хүрээлэнгийн сайдууд танаа амрыг эрхийн ялдраа мэдүүлэх нь, шадраас сонсвоос мөнөөхөн эрхэм бичгийн хүрээлэнгийн сайдууд мэргэн санаа гаргаж олны соёл боловсролыг бодож хичээж байсаар монгол үсгийн Данжуурыг олвой гэж хэлснийг сонсч өчүүхэн би эндээс эрхэм сайдууд …
• 9 January

  Монголын түүх: ӨЛЗИЙ ХУТАГ ХАТАН / Тогоонтөмөр хааны хайртай хатан/

  

  Солонгос угсааны 8 эмэгтэй Алтан ургын язгууртануудтай хуримлаж байсны сүүлийнх нь Өлзий Хутаг буюу Ки Ван Чжи хатан юм. Монголын түүхэн сурвалж бичгүүдэд түүнийг Ци хатан гэнэ. Түүнийг анх Солонгос тайган Түмэдэй гэгч хааны ордонд оруулж, үйлчлэгч охин болгожээ. Ки Ван Чжи багаасаа сэцэн сэргэлэн, уян налархай ааштай учир Тогоонтөмөр хаанд маш их таалагдаж сул хатан болгосон байна. Тогоонтөмөр Ки …
• 9 January

  Монголын түүх: ДАНАШИР ХАТАН / Тогоонтөмөр хааны 1-р хатан/

  

  Данашир хатан нь Дархан тайш , Үйл Таслах Яамны хамаарсан түшмэл, Тайпан ван Янтөмөрийн охин бөгөөд Төвлөн засах Яамны зүүн этгээдийн чинсан Тэнгэсийн төрсөн дүү байжээ. Тэрвээр баяд аймгийн хүн юм. Данашир 1333 оны 6 сард Тогоонтөмөрийг хаан болоход түүнтэй хуримлаж , их хатнаар өргөмжлөгдсөн билээ. Данашир хатан Юань улсын төрийн хамгийн эрх мэдэл бүхий сайдын ганц охин байсан тул …

December, 2014

• 28 December

  Олноо өргөгдсөн Богд хаант Монгол улс /түүх/

  

  20-р зууны эхнээс Чин улс Шинэ засгийн бодлого гээч Гадаад Монголыг Хятадад нэгтгэх бодлогыг хэрэгжүүлэх болжээ. Энэхүү бодлогыг эсэргүүцэн 1911 оны зун VIII Богд Жавзандамба  хутагтад бат-оршил өргөх үеэр зөвлөлдөн манжийн эрхшээлээс ангижрахаар шийдвэрлэсэн монголын хаад ноёд, дээд лам нар Чин ван Ханддорж  тэргүүтэй төлөөлөгчдийг 8 сард Хаант Орос улсын Санкт-Петербург  руу илгээжээ. Энд Оросууд тусалцаа өгөх болно гэж шийдвэрлэж Монголд …
• 27 December

  Галдан бошигт хааны өөрийн гараар бичсэн зохиол

  

  Япон улсад бүртгэлтэй Queastiones Mongolorum Disputatae сэтгүүлийн 9-р дугаарыг худалдан авч сонирхон үзвэл олон шинэ соргог өгүүллүүд хэвлэгдсэн байнам. Түүний дотор Ойрадын тод үсгийн дурсгалууд болон Зая бандида Намхайжамцын өвийг судалсан Өвөр Монголын эрдэмтэн Мянгад Эрдэмт авгайн нэн сонирхолтой нэгэн танилцуулга өгүүлэл байна. 2002 онд Хятад ард улсын Шинжаан Уйгарын өөртөө засах орны Илийн хасаг үндэстний өөртөө засах тойргийн Монголхүрээ …
• 27 December

  Манжийн үеийн хурдан морины цол

  

  Монголчууд 200 орчим жил Манжийн эрхшээлд байсан боловч хурдан морь уралдах  зэрэг уламжллат баяр наадмаа үйлддэг хэвээр байжээ. Тэр бүү хэл Манжийн хаан Монголоос шилмэл үүлдэрийн сайн хүлэг морьдийг шилэн сонгож өөрийн сүргээ бүрдүүлдэг байжээ. Энэ үеэс хүлэг морьдыг магтаал судар бичигт үлджээ.  Хүдэр дунгуй гэдэг газарт өргөн хэрэглэж байсан хурдан морины цолыг та бүхэндээ хүргэе.  Ингэхдээ эхэнд хуучний хэллэгийг …
• 19 December

  БНМАУ-д уригдаж очоод баригдсан түүх

  

  (Дэ Ван буюу Дэмчигдoнрoвын өчил) (I хэсэг) Би 1949 оны дөрөвдүгээр сард Алшаа хошууны Баян хотод хүрч Гоминданы засгийн газрын зөвшөөрөл хийгээд Америкийн дэмжлэгээр “Баруун Монголын өөртөө засах хөдөлгөөн” гэдгээ явуулах гэсэн боловч тэр үеийн цагийн байдлын түргэн хувиралт ба өөрийн Нармай Монгол үзлийн захиргаан доор БНМАУ-ыг бас туршиж үзэх санаатай байсан учир Гуанжоу-д ивээл эрж очихдоо Яргай хотоор дайрч …
• 18 December

  Хүргэнээ шинжихүй

  

  Монголчуудын ураг барилдах ёсон гурван мянга гаруй жилийн түүхтэй билээ. Энэ нь эртний монголчуудын нутгаас олдож байгаа олдвор, хадны сүг зургаас харагддаг. ХII-XIII зууны үеийн монголчуудын баримтлах ёсонд “хүргэдтэй талбихүй” хэмээх тусгай нэгэн заншил байжээ. Нууц товчооноос иш татсан дээрх мэдээг ашиглавал:      Есүхэй баатар хөвүүн Тэмүжинг дагуулж, түүнд гэргий олж өгөхөөр яваад Хонгирод аймгийн Дэй сэцэний охин Бөртэ-г гуйж …
• 15 December

  Өнөө цаг үеийн хамгийн үнэ цэнэтэй гаансаар Улайстайн Амбан Сайд Чүлтэм бэйсийн гаанс тодорч байна

  

  Монголчуудын өнө эртнээс өвлүүлж үлдээсэн их уламжлал, ур ухаан, сэтгэлгээний өвөрмөц онцлог, гүн ухаан болон нүүдэлчин ард түмний ахуй амьдралын хэв маягийг гүнээ тусгасан соёлын өв, Монгол дархчуулын бүтээсэн гайхамшигт бүтээлүүдийг сурталчлан танилцуулах зорилгоор цувралаар хүргэж байна. Монгол эрчүүдийн хувьд хаш, пийсүү зэрэг чулуун соруултай гаанс, мөнгөн болон ган хэт цохилуур, тамхины уут, шүдэнзний мөнгө, ган хайрцаг хэрэглэж байжээ.Тансаг чимэг, …
• 15 December

  Автомашин сонирхогч залуус сайн үйлсийн аянд нэгдлээ

  

  Мерседес машин сонирхогч залуусын клуб  https://www.facebook.com/groups/875565529139805/?fref=tsгэдэг фейсвүүк группт энэ төрлийн автомашин унадаг, сонирхдог 60 гаруй залуус нэгдсэн байдаг ажээ. Энэ группийн залуус үнэтэй, ганган машин унадаг гэж бардамнаж ихэрхэлгүйгээр үе үе сайн үйлсийн аяныг хамтран зохион байгуулдаг уламжлалтай болоод удаж байга агэнэ. Энэ удаа тус клубын залуус нэгдэн дарь-Эхийн гэр хороолод амьдардаг бүтэн өнчин 4 хүүхдэд хандив цуглуулан өгч туслажээ. …
• 13 December

  Загастайн давааны савдаг монгол хаадын удмыг хамгаалжээ

  

  Монголын Юань гүрэн унах цаг нь тулжээ. Хятад үндэстэн олон жилийн дарлалд туйлдан Монголын төрд шургалсан түшмэд, ноёдын хатгалгаар монголчуудын эсрэг турхиран боссон хүнд хэцүү цаг үе байлаа. Түүхийн нарийн ширийнийг үл өгүүлэн Монгол орны хойморт байх Загастайн давааны домгийг өгүүлье. Монголчуудын эсрэг босч, бидний өвөг дээдсийг хаан ширээнээс буулгаад зогсохгүй хэдэн жилийн да­раа монголчуудыг бүрэн хүйс тэмтрэх хар санаа …

April, 2014

• 4 April

  Монголын залуучуудын түүх АНУ-ын Конгрессийн номын санд хадгалагдав

  

    Монголын залуучуудын байгууллагын түүхийг өгүүлсэн I,II,III,IV боть номыг АНУ-ын Вашингтон хот дахь дэлхийн хамгийн алдартай номын өргөө болох Конгрессийн номын санд хадгаллаа. Энэхүү хүндэт үүргийг МХЗЭ-ийн ахмад ажилтан О.Батсайхан өнгөрсөн 2-р сарын 5-ны өдөргүйцэтгэж номнуудыг хүндэтгэлтэйгээр хүлээлгэн өгсөн байна. Мөн 2012 онд Монголын залуучуудын байгууллагын 90 жилийн ойд зориулан гаргасан “Үлдэх мөртэй залуу нас” гэрэл зургийн цомгийг гардуулж байсан …
• 4 April

  н.Баясгалан: Төр засагтаа талархаж байна

  

  Эх нялхасын ЭШТ-д  3 ихэр хүүхдээ үзүүлэхээр ирсэн  залуухан хос олны анхаарлыг татаж байлаа.  Эхнэр нь  нэг хүүхдээ  тэврэн,  нөхөр нь нэг хүүхдээ  энгэртээ үүрэн, гуравдахийг нь сагсанд хийж барьсан нь өөрийн эрхгүй  хүмүүсийн өхөөрдөх сэтгэлийг татаж байлаа.  Ихрүүдийн ааваас   цөөн хэдэн асуулт асууж, зураг аван сайтад нийтлэхийг  хүсэхэд тэрээр  уриалханаар  зөвшөөрсөн юм. –       3  бяцхан ихэр хүүхэдтэй   явж байгааг …

March, 2014

• 28 March

  Ц.Уранцэцэг “Эрүүл, аз жаргалтай байхын нууц” өгүүллээрээ ЮНЕСКО-Бангкокийн нэрэмжит шагнал хүртлээ

  

  Булган аймгийн Могод сумын иргэн Ц.Уранцэцэг “Эрүүл, аз жаргалтай байхын нууц” өгүүллээрээ ЮНЕСКО-гийн Бангкок дахь төлөөлөгчийн газар, Токиогийн Технологийн Институтээс зарласан Ази Номхон далайн кино, өгүүллийн уралдаанд шалгарч тус институтээс олгож буй “Электрон ном уншигч”-ийн эзэн болж, ЮНЕСКО-Бангкокийн нэрэмжит шагнал хүртлээ. Тэрбээр улсад 34 жил ажилласан бөгөөд 14 жил бага ангийн багш, түүнээс хойш 20 жил Боловсролын газрын Бага боловсролын …
• 24 March

  Өнөөгийн манай нийгмийн хамгийн тулгамдсан асуудлуудын нэг бол яах аргагүй цус ойртолт

  

  1990-ээд оноос ургийн бичгийг сэргээх тухай яригдаж эхэлсэн. Гэхдээ угийн бичиг хөтлөх, ургийн овгоо хэрэглэх явдал нийтийг хамарч чадахгүй байсаар өнөөг хүрчээ. Уг нь энэ асуудлыг иргэн бүрийн журамт үүрэг гэж соёлын хуулинд заасан байдаг ч хэрэгжилт нь маруухан байгаа юм. “Ойрын төрөл садны хvvхдvvд хоорондоо vерхэж байсныг ээж аавууд нь мэдээд хvчээр салгасан. Өнөөх хоёр нь бие биенийгээ байхгvйд …