Утга зохиол

April, 2016

• 13 April

  Б.Ганчимэг ярилцлагын мастер гэдэг нь үнэн боловч шинэчлэгч гэдэг нь эргэлзээтэй

  

  Утга зохиолын шүүмжлэгч, Доктор П. Батхуяг бичиж байна. Өнөөгийн сэтгүүлзүйн хамгийн түгээмэл бичлэгийн зүйл бол ярилцлага юм. Сэтгүүлзүйн сүүлийн үеийн бичлэгийн чиг хандлагаас ажиглахад ярилцлага нь төрөл зүйлийн хувьд нийлэгжин”эрлийзжих”замаар бичлэг, зохиомжийн хувьд ч өөрчлөгдөж байна. Товчхондоо сэтгүүлч, ярилцагч, хүлээн авагч гэсэн гурвал холбоонд ярилцлагчаас дутуугүй сэтгүүлчийн эзлэх хувь ихээхэн нэмэгджээ. Энэ үзэгдэл өнөөгийн Монголын сэтгүүлзүйд, тодорхой сэтгүүлчдийн бүтээлээс илэрхий …

March, 2016

• 30 March

  ”Охин үрээ хайрла” шүлэг бичигдсэн түүх

  

  “Охин үрээ хайрла” хэмээх шүлгийг мэдэхгүй хүн ховор биз ээ. Уг шүлгийг зохиогч Бямбажавын Энхтуяа саяхан уг шүлгээ хэрхэн бичигдсэн тухай хуучилжээ. “-Манай бага охин тэр үед 9-р ангид сурч байлаа…”, “…Нэг орой кино үзье гэхээр нь тасалбарын мөнгө өгөнгөө ангийнхаа хүүхдээр хүргүүлж ирээрэй гээд явуулав аа. Төд удалгүй аав нь ороод ирлээ. Идэрмөрөн хаачсан гэж байна. Оройн кино үзэхээр …
• 11 March

  Б.Лхагвасүрэн: Би нохойноос айхаа болиод хүнээс л айдаг болоод байна

  

     “Ардын эрх” сонин “Онцлох зочин”-оороо Монгол Улсын төрийн шагналт, ардын уран зохиолч, соёлын гавьяат зүтгэлтэн Бавуугийн Лхагвасүрэнг урьж  ярилцлаа. -Та оны өмнөхөн төр засгийн удирдлагуудад хандаж ил захидал илгээсэн. Сая Ерөнхий сайдад мөн ил захидал илгээжээ? -Би саяхан АСЕМ-ын хурлын тухай Засгийн газрын гаргасан шийдэл, шийдвэрийг сонсоод тэсч чадалгүй л биччихсэн юм. Урьд нь би Монголын төрийн дээдсүүдэд илгээх …
• 5 March

  “Эхийн хайр” өгүүллэг

  

  Гурав хоногийн дараа Олон улсын эмэгтэйчүүдийн эрхийг хамгаалах өдөр тохионо. Тиймээс Монголын сайхан ээж, эмэгтэйчүүд та бүхэндээ “Эхийн хайр” гэх энэхүү өгүүллэгийг зориулж байна.  Үрээ гэсэн эх хүний сэтгэлийг харуулсан энэхүү өгүүллэг хэн бүхэнд ухаарал хайрлах бизээ.”Би хvvхдээ харж болох уу?” гэж дөнгөж нярайлсан эх асуулаа. Тvvнд өлгийтэй хvvхдийг өгөхөд баярлаж хөөрсөн эх сайтар харахын тулд өлгийг нь задлаад цочирдсондоо …
• 3 March

  Зохиогч Д.Уранбилэгийн “Цагийн хүрдэн” бүтээл “төрлөө”

  

  ЗОХИОГЧ Д.УРАНБИЛЭГИЙН “ЦАГИЙН ХҮРДЭН” ШИНЭ БҮТЭЭЛ Зохиогч Доржгочоогийн Уранбилэг “ЦАГИЙН ХҮРДЭН” шинэ номынхоо нээлтийг “Аз хур” номын их дэлгүүрт хийж уншигчдийнхаа гарт өргөн барьлаа. Д.Уранбилэгийн “Зүрхэнд дуссан  нулимс” бодит амьдралаас сэдэвлэсэн түүхэн зохиолын үргэлжлэл гэж болох “Цагийн хүрдэн” түүхэн тууж адармаатай, сонирхолтой үйл явдал, он цагийн хэлхээс, утга төгс найруулагаар уншигч авхай Таныг уйдаахгүй биз ээ. Өнөөдрийн эрх чөлөө, амар …
• 2 March

  Х.Чойдогжамц: Надад байгаа ээрэгдлийг урлаг чөлөөлж өгдөг ч байж магад

  

  Бичсэн зүйлсээр нь аль хэдийнэ эчнээ танил болсон ч нүүр тулж, халуун яриа өрнүүлж үзээгүй нэгэн эрхэм байх. Түүнийг Хойлогдоржийн Чойдогжамц гэнэ. Тэрбээр одоо СУИС-ийн Театрын урлагийн сургуульд багшилж буй. Энэ залуугийн “Тайлахуйн чинад”, “Гүн хэлмэр” судлал шүүмжийн номууд эгээ л зохиол шиг уншигдаж, шүлэг шиг сэтгэлд “амьд сэрүүн” үлдэнэ. Тиймээс ч түүнтэй уулзан ярилцах хүсэл эртнээс төрсөн билээ. Гэвч …
• 1 March

  Б.Ойдов Шадар ван Чингүнжавд зориулан шүлэг бичжээ

  

    Зохиолч, яруу найрагч Б.Ойдов өнөөдөр тохиож буй “Эх орончдын өдөр”-т зориулан эх оронч, Шадар ван Чингүнжавд нэгэн шүлэг зориулан бичжээ. Тэрбээр өнгөрсөн жилийн энэ өдөр “Босоо хөх Монгол” бүлгэмийн хүсэлтээр Чингисийн талбайд “Төрөөс төрсөн тэрбумтан” шүлгээ уншиж байсан юм. Б.Ойдов нь “Эрх танхай нүргэлээн”, “Ар халхын шилийн сайн эрчүүд”, “Монголын цуутай нударган тулаанчид”, “Айн Жалудын цавчилдаан” зэрэг 30 гаруй ном …

February, 2016

• 17 February

  “ОЙРД ХЯЗГААР – ЭЭДРЭЭТ ЦАДИГ” хэмээх шинэ ном хэвлэгдэн гарлаа

  

  Яруу найрагч, зохиолч, судлаач Г.Төрмөнхийн “ОЙРД ХЯЗГААР – ЭЭДРЭЭТ ЦАДИГ” хэмээх шинэ ном хэвлэгдэн гарлаа. Энэ номонд зохиогчийн XIX зууны сүүлч XX зууны эхэн үед амьдарч байсан Ойрд Монголын түүхэн зүтгэлтэн Дамбийжанцаны тухай болон тэр үеийн түүхэн үйл явцын тухай “ЧӨЛӨӨЛӨГЧ ГЭГЭЭНТЭН” хэмээх бэсрэг кино, роман мөн эл сэдвээрх судалгааны үгүүллүүд, Зүүн гарын их хаан Э.Галдангийн амьдарч тэмцэж байсан цаг …
• 4 February

  Еврей ардын ХОРИН ДОЛООН мэргэн үг

  

  Дэлхийн олон үндэстэн угсаатны дундаас өөрийн хурц ухаан, өрсөлдөх чадвараараа онцгойрдог Еврейчүүдийн мэргэн үгсээс хүргэж байна. Адам бол анхны азтай хүн. Учир нь түүнд хадам эх байгаагүй. Хэрвээ асуудлыг мөнгөөр шийдэж болж байвал тэр асуудал биш, зардал. Бурхан хүнд хоёр чих, нэг ам заяасан тул бага ярьж их сонсох ёстой. Бурхан чамайг шулам шиг хүүхнүүдээс хамгаалдаг, харин сайнаас нь өөрөө …
• 3 February

  “Болор цом-33” яруу найргийн наадмын тэргүүн шүлгийг хүргэж байна

  

  “Болор цом-33” яруу найргийн наадам өчигдөр СТӨ-нд болсон. Үүнд “Шинэ мянган” утга зохиолын нэгдлийн гишүүн, Төв аймгийн Баян-Өнжүүл сумын харьяат, Г.Сэр-Одын нэрэмжит шагналт Цэвэг-Очирын Эрдэнэбаатар түрүүлсэн билээ. Түүний Янжинлхам бурханд ивээгдсэн шүлгийг уншигч танаа хүргэе. Суурин иргэншлийн цаг Нүд шиг алаг замбуугийн нарны аймагт Нулимс нь болж бөмбөрөх дэлхийн тунгалагт Хүмүүсийг нүцгэлж харах адын хүсэл минь Хүүхэнд тачъяахаас шал ондоон …

January, 2016

• 10 January

  Яруу найраг: Монгол минь дээ

  

  Монгол минь дээ Ардчилал байлаа гээд Архинд живснээс хэтэрсэнгүй Алт байлаа гээд Гуйлгачин заяанаас өндийсөнгүй Хууль байлаа гээд Худал үнэн болж шүүгдэх юм Хуульт төр оршилоо гээд Улс нь Улс шиг төвхнөгүй юм Хоол горьдсон нохой мэт Ходоодондоо захируулсан ард Хонцын сэтгэл өвөрлөсөн Ховдог шунахай түшмэдүүд Ийм нэгэн улсыг Монгол гэж дуудаж байна Эцэг Чингисийнхээ нэрээр Эрээ цээргүй хашгирч байна …

December, 2015

• 20 December

  Галидас: Үүлэн Зардас /найраглал/

  

  Хайр сэтгэл болоод санасан сэтгэл, агуу хайрын зуучын тухай алдарт Галидасын Үүлэн Зардас зохиолын тухай сонсоогүй хүн ховор бизээ. Энэхүү зохиолын талаар багахан тайлбар оруулая. Таалан соёрхоно уу. Санскрит хэлээр  Мегхадүүта (Мегха нь үүл, Дүүта нь элч зардас, эсвэл хайрын зууч) хэмээх энэ найраглал нь Энэтхэгтээ ховор, бүрэн гүйцэд судлагдаагүй санскрит утга зохиолын дурсгалтай холбоотой зохиол юм. Зохиолын эх нь …
• 13 December

  Яруу найраг: Цод болдон хошуу

  

  Цод болдон хошуут үзэгнээс Цөнгийн найраг түрэх юм Намуухан хөгжмийн уусах аянд Намсхан аядуу зөөлөн бүжих шиг Цэнгэл баяраар хөөрөөд Цэргүүд гэнэт халагдаад ирэх шиг Нар сар од гурав зэрэгцснийг Намхан буурал ижийнхээ чихэнд нь дуулгах шиг Цод болдон тэр л үзгийн хошуу Цэгээхэн хүслийг минь огштол нь дэврүүлээд байна Гэгээвч цонхоороо харах вий гэж Гэрэл сүүдрээ тааруулж Хаалга үүдийг …

November, 2015

• 26 November

  ”Азийн хүлэг улс” номын нээлт боллоо

  

  Лувсаннамсрай овогтой Оюун­-Эрдэнэ 10 жилийн өмнө “Алсын хараа” нэртэй хувь хүний хөгжлийн тухай номоо хэвлүүлж байсан бол энэ удаад  “Азийн Хүлэг Улс” номоо хэвлүүлж өнөөдөр шинэ номынхоо нээлтийг хийжээ. Тэрбээр  энэхүү бүтээлдээ улс орны өнгөрсөн 25 жилийн дүгнэлт, өнөөдрийн нөхцөл байдал, ирэх 25 жилийн хөгжлийн төсөөллийг хөнджээ. Энэхүү тэргүүн дэвтэр нь доголон ардчилал, түүчээ шувуу, цогтэрдэнэ гэсэн 3 үндсэн бүлэг …

October, 2015

• 30 October

  Хулгайч /сургааль үлгэр/

  

  Урьд цагт нэг хулгайч  Нагаржунай гэгээнтэй уулзаад сэтгэл нь маш ихээр хөдөлжээ. Учир нь тэр урьд өмнө нь хэзээ ч тийм гайхалтай, төгс төгөлдөр нэгэнтэй учирч байсангүй. Хулгайч эр гэгээнтэнээс, “Надад тантай адил болох боломж бий болов уу? Гэхдээ нэг зүйлийг тодорхой болгох хэрэгтэй. Би бол хулгайч. Би хэзээ ч хулгай хийхээ зогсоож чадахгүй. Тиймээс хулгай хийхээ боль гэсэн нөхцөл …