Танин мэдэхүй

December, 2013

  • 8 December

    Танин мэдэхүй: Эртний Грекийн философич ГЕРАКЛИТ /Heraclitus, НТӨ 544-483/

    Намтар: Эфис хотноо хаадны удмын гэр бүлд төрсөн боловч өөрийн хэргэм зэргээ ах дүүстээ шилжүүлээд өөрөө философийн мөр хөөжээ. Түүнийг философид бие даан суралцсан гэж үздэг. Үргэлж бодол дарагдан, уруу царайлан явдаг, хүмүүсийн өдөр тутмын амьдралыг хараад тэднийг үнэн сэтгэлээсээ “өрөвддөг” нэгэн байсан гэдэг. Тэрээр нас хэвийсэн үедээ нийгмээс тусгаарлагдмал, ганцаардмал байдалтай ууланд гарч даяанчлан  өвс ургамлаар хооллон амьдарсан ба …

  • 6 December

    Дэлхий дээрх хамгийн аюултай жорлон

    Дэлхий дээрхи хамгийн аюултай жорлон далайн төвшнөөс 2600 метрийн өндөрт, хавцлын ирмэг хэсэгт Сибирт байдаг ажээ. Энэ жорлон 1939 оноос хойш ашиглагдаж байгаа бөгөөд анх 5 хүн л хэрэглэдэг байж. Одоо жорлонд ихэвчлэн нисдэг тэрэгний нисэгчид зам зуураа ирж бие засдаг байна. Мэдээж амь дүйсэн эл ариун цэврийн өрөөг ашиглах зүрх зоригтой хүн тун ховор байх нь ойлгомжтой биз ээ…

  • 2 December

    2013 оны “Технологийн дэвшлийн шагнал”-ыг инженер Н.Нацагнямын бүтээлд олгоно

    Инженер Н.Нацагнямын “Синхрон генераторын реактив чадлын автомат тохируулга болох NaNyam-AX12 болон түүний виртаул лаборатори” бүтээлд Шинжлэх ухааны салбарын 2013 оны “Технологийн дэвшлийн шагнал”-ыг олгохоор засгийн газраас шийвэрлэжээ. Уг бүтээлийг бүх станц, дэд станцуудад суурилуулж, реактив чадлын асуудлаа шийдсэнээр эрчим хүчний систем ОХУ-аас салж бие дааж найдвартай тогтвортой ажиллах боломж нээгдэнэ, эрчим хүчний систем янз бүрийн доргилт аваарын үед найдвартай ажиллаж, …

November, 2013

  • 28 November

    Автомашины хамгийн, хамгийн…

    Хамгийн үнэтэй машин –  Macbach Exelore  нь Германы тансаг зэрэглэлийн автомашин үйлдвэрлэгч Маy-bach  брендийн 2005 онд анх удаа танилцуулсан загвар юм. Хоёр хүний суудалтай энэ суудлын автомашины хурдны дээд хязгаар нь 351 км/цаг бөгөөд  найман сая USD-оор үнэлэгджээ. Энэхү гайхамшигтай төмөр хүлэг нь V12  цилиндр бүхий хос турбо мотортой бөгөөд 100 км/цагийн хурдыг ердөө 4.4 секунтын хугацаанд  авдаг гэнэ.   Хамгийн …

  • 27 November

    Танин мэдэхүй: Өрнийн их сэтгэгч Фалес /Тhales, НТӨ, 640/624 – 548/545/

    Намтар: Фалес ойролцоогоор МЭӨ 640/624 оны үед Ион буюу орчин цагийн Туркийн баруун хэсэг дэх Милет хотод төржээ. Энэхүү сэтгэгчийг өрнөдийн  философийн эцэг хэмээн нэрлэдэг. Байгалийн шинжлэх ухааны үндсийг ч мөн  Фалес анх бий болгосон гэж үздэг. Тухайн цаг үед хүмүүс байгалийн элдэв үзэгдэл, үйл явцын учир шалтгааныг  ямар нэг бурхан тэнгэртэй холбож ойлгодог байсан  сэтгэлгээг Фалес үндсээр нь өөрчилж, …

  • 27 November

    Нарны эрчим хүч хөрөнгө оруулалтын зардлаа богино хугацаанд нөхдөг

    “Нарны цахилгаан станцын технологи ба ашиглах боломж” сэдэвт олон улсын семинар 2013 оны арванэгдүгээр сарын сарын 21, 22-ны өдрүүдэд Улаанбаатар зочид буудалд боллоо. ЭХЯ, Германы техник хамтын ажиллагааны нийгэмлэг, Сэргээгдэх эрчим хүчний Үндэсний төвөөс зохион байгуулсан энэ семинарыг Эрчим хүчний дэд сайд Д.Доржпүрэв, ХБНГУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайдын Яамны нэгдүгээр нарийн бичгийн дарга Юлрих Геринжер нар товч үг хэлж …

  • 27 November

    Биологийн «хар матери» хавдрыг эмчлэхэд туслана

    Орос, франц, америкийн эрдэмтэд хамтын төслөөр хавдрын эсийг устгаж, замыг нь хаах боломжтой ДНК-ийн хэсгийг олж тогтоожээ. Ийм маягаар тэд зарим талаар биологийн «хар материйн» нууц болох ДНК-ийн үл мэдэгдэх үйл ажиллагаатай хэсгийг олж илрүүлсэн байна. Дэлхийн эрдэмтэд удаан хугацагаар ДНК-ийн 98% -ийг «хог хаягдлын» хэмээн үзэж байсан-тэдний үзсэнээр генийн мэдээллийн тээгчийн тийм агуу хэсэг биологийн ямар ч ач холбогдолгүй …

  • 25 November

    1 метрийн урттай аварга хулгана олджээ

      “Аварга хулгана” хэмээн нэрлэгддэг Нутриа төрлийн хулганыг энэ сарын 23-ны өдөр Чежү арлаас олжээ. Эдгээр хулгана нь усанд сэлж загас идэхээс гадна тарьсан өвс ногоо , жижиг хулгана ,  шавьж   гээд идэхгүй зүйл үгүй бөгөөд байгалийг эвдэж , орон байрыг сүйтгэдэг гэдгээрээ алдартай юм. Солонгос улс нь энэхүү   “Аварга хулгана”-ын үсийг ашиглах зорилгоор 1985 онд Латин Америкийн орнуудаас …

  • 24 November

    Хүний зан араншинг чихээр нь шинжихүй

    Хөгшчүүл хүний чихийг нь хараад ямар хүн болохыг нь хэлдэг. Жишээ нь зузаан, эргэсэн омогтой хүнийг буян заяатай хүн гэж ярьдаг нь оргүй зүйл биш. Нимгэн чих Нимгэн чихтэй хүн ховч, хэл ам таталсан нэгэн байдаг. Ийм чихтэй хүмүүс урт насладаг. Гэвч түүний амьдралын зам тийм ч шулуун дардан байдаггүй. Чихний омог зузаан Буян заяа сайтай хүний чихний омог зузаан …

  • 23 November

    Даалууны “мод” тус бүрийг нэрлэсэн нэршил

    Манжаас гаралтай даалуу тоглоом нь хуучин цагт  монголчуудын  мөрөөтэй тоглоомын нэг хэсэг байсан гэдэг. Хуучин цагын эрчүүд хэдэн өдрөөр даалууг мөрийцөж,  мөрийнд нь  амьдарч байгаа гэр, унаж  явсан морь,  өмсөж явсан дээлээ   өгчихдөг явдал  тохиолдож байжээ.  Тэр бүү хэл Д.Сүхбаатар жанжин даалуу мөрийтэй тоглон гэр орноо мөрийнд нь алдаж байсан түүхтэй гэдэг. Монголчууд даалуу тоглохдоо “мод” буюу даалууны нүд …

  • 23 November

    Улсаа хувийн өмч болгосон дарангуйлагчид

    1970-аад онд ТАБНУ, Уганда, Экваторын Гвиней улсуудад Бокасса, Амин, Масиас гэж гурван дарангуйлагч гарч ирсэн билээ. Бокасса нь хууль ёсны ерөнхийлөгч, өөрийн хамаатан Давид Даког түлхэн унагасан. Амин нь  танкны хүчээр замаа шулуутгасан. Масиасыг испаничууд ерөнхийлөгч болгоод явсан. Энэ гурван хүн богино хугацаанд дэлхийн баячуудын эгнээнд багтаж чаджээ. Бокасса ТАБНУ- ын үндэсний бүх баялгийг өөрийн хувийн өмч гэж тооцсон. Амин …

  • 22 November

    Усан доогуур явах зориулалттай автомашин бүтээжээ

    Манай бөмбөрцгийн 70 хувь нь усан мандлаар бүрхэгдсэн байдаг. Хүн төрөлхтөн хөгжлийнхөө түүхэнд энэхүү усан мандлын дээгүүр, доогуур аялах чадвартай усан болон шумбагч завь зохион бүтээжээ. Тэгвэл 1960 оноос хойш удаан хугацаанд судалсан нэгэн ажил өдгөө биеллээ олох нь ээ. Тодруулбал Швейцарийн инженерүүд усан доогуур явах боломжтой автомашин зохион бүтээсэн байна. Уг нь тус автомашиныг 2008 оны Женевийн мото шоуны …

  • 22 November

    Урдаа нүдтэй, тархи нь гэрэлтдэг загас

    Номхон далайд амьдардаг “Бортогон нүдэт” хэмээх эл загас нь маш өвөрмөц төрөл зүйл юм. Далайн гүнд 2000-2600 фиттийн гүнд амьдардаг уг загасны нүд нь бусад загасныхтай адил хажуудаа биш урдаа /яг л хүнийх шиг/, мөн төрхи нь гэрэлтэж харагддаг ажээ. Үүнээс гадна загасны нүдний линз нь ногоон өнгөтэй юм байна.

  • 21 November

    Apple болон Nokia компаниуд хэрэглэгчиддээ юуг санал болгосон бэ?

    Өнгөрөгч сарын сүүлээр Nokia компанийн ерөнхийлөгч Стивен Элоп Абу-Дабид болсон шинэ бүтээгдэхүүний танилцуулгын үеэр өөрийн компанийн зургаан төрлийн шинэ бүтээгдэхүүнээ олон нийтэд танилцуулсан. Энэ бүтээлүүд нь Microsoft-ын харьяалалд орохоос өмнө зохиосон сүүлийн бүтээлүүд нь юм. Харин Apple-ийнхан Сан-Францискод ээлжит технологийн шинэчлэлээ танилцуулжээ. Энэ нь эдгээр хоёр технологийн компанийн хувьд маш чухал үйл ажиллагаа болжээ. Стив Джобс өөд болоод дөрвөн жил …

  • 20 November

    Хамгийн дэлгэрэнгүй зүүдний тайлал

    Авирах – Модонд авирч байна гэж зүүдлэвэл ажил албандаа өсч дэвжинэ. Авс – Таг нь нээлттэй авс зүүдлэвэл ажилдаа амжилт олно. Найзыгаа авсанд хэвтэж байгаагаар зүүдлэвэл шинэ мэдээ авна. Залуу хүн авс зүүдлэвэл удахгүй хуримаа хийнэ. Гэр бүлтэй хүн авс зүүдлэвэл ашиг хонжоо олно. Агаар – Ажил төрөл сайнгүй байгааг илэрхийлдэг.Хэрвээ та халуун агаараар амьсгалж байна гэж зүүдлэвэл таныг хүчлэн …