Монголчууд бид “айлаас эрэхээр авдраа уудал” гэж ярьдаг. Хүүхдийн цэцэрлэгийн тоглоом болон гаднах талбайн тохижилтонд жил бүр төсвөөс болон гадна дотнын элдэв хандив тусламжаар шинэчлэлт хийгддэг. Тэгвэл Өвөрхангай аймгийн Хужирт сумын цэцэрлэг гаднах талбайгаа монголд элбэг олдох автомашины хаягдал дугуйгаар тохижуулж, хагдал дугуйг засаж янзлан хүүхдийн төдийгүй томчуудын анхаарал татахуйц авсаархан “хөөрхөн” тоглоомууд урлажээ. Бүхнийг болж бүтэхгүй, бас мөнгө …
Монгол уламжлал, бахархал
June, 2015
-
13 June
Жинхэнэ хадаг айлд буян тогтоодог
Эдийн дээд хадаг гэдэг. Эрт цагаас хэлэлцэж ирсэн эрдэмт мэргэдийн үгэнд хүний эрхэмлэх зүйл нь эцэг эхийн ачийг үргэлж санаж явах мөн бөгөөд эс чадавч цагаан сарын шинийн нэгэнд эцэг эхдээ дээд ёслол үйлдэн хадаг барьж золгохыг их буян гэж үзнэ гэсэн байдаг. Мөн тэнгэрлэг, хийморлог байж эд баялаг арвижуулах өлзий буян хураахын тухайд бас л ариун цагаан хадгийн учир …
-
10 June
Энхийг сахиулагч алба хаагч нар үүргээ амжилттай гүйцэтгэж байна
Бүгд Найрамдах Өмнөд Судан Улсад үүрэг гүйцэтгэж байгаа Монгол улсын батальон Олон улсын Энхийг сахиулагчдын баярын өдрийг тохиолдуулан энхийг сахиулах үйлсдээ амжилт гаргасан алба хаагчдыг шагнаж урамшууллаа. Монгол улсын Цагдаагийн байгууллагаас үүрэг гүйцэтгэж байгаа тус батальоны хуулийн офицер ахлах дэслэгч Ц.Баасанжаргал, салаан захирагчийн орлогч ахлах ахлагч М.Батзориг, дэд ахлагч Д.Алтангэрэл, дэд ахлагч Б.Баянмөнх нарыг талархлын бичиг, дурсгалын зүйлээр шагнажээ. Мөн …
-
2 June
Монголын археологчид XIII зууны үеийн луугийн гурван ч толгой оллоо
Монголын гурван их сургуулийн археологчид монголын эртний нийслэл Шандугийн булш ухаж үнэт олдворууд олсон байна. Энд луугийн толгой дүрсэлсэн наамал баг гурав байсныг XIII-XIY зууны үеийнх гэж дүгнэж байна. Олдворууд будаг, чимэглэл нь эвдэрч гэмтээгүй, яг тэр үед хэрэглэж байснаараа байсан гэж археологчид хэлж байгаа юм. Булшнаас бас энэ багуудыг хийхэд хэрэглэж байсан шар, ногоон өнгийн шороон будгууд бас гарсан …
-
2 June
Херо-ийн Б.Баатар төрсөн дүү Л.Оюун-Эрдэнээ угтлаа
Тэртээх олон жилийн өмнө их зохиолч Д.Нацагдорж “Хээрийн галуу нисэн үл хүрэх газраас хүний хүү эрдэм өвөртлөн ирнэ” хэмээн алс хол газар эрдэм сурахаар одож байгаа залууст хандаж хэлж байсан нь юутай үнэн үг вэ? Талын Монголын алслагдсан сумын 10 жилийн дунд сургуулийг хэдэн жилийн өмнө төгссөн хүүг өдгөө дэлхийн оюунлагуудын суралцдаг харвардын Их сургуульд суралцан амжилттай төгсөнө гэж хэн төсөөлөх билээ. Тэгвэл Хэнтий …
May, 2015
-
21 May
ОХУ-ын БХ-ын сайд Сергей Шойгу 60 нас хүрчээ
ОХУ-ын автономит Тува улс Монголын нэг хэг хэсэг байсан гэдэг. 1911 онд Чин улс мөхөж Ар Монгол тусгаар тогтноход Гадаад Монголын Урианхайн хязгаар болох ТУвад Оросууд худалдаачидыг олноор суурьшуулан улмаар Монголын талыг барьсан Тувагийн ноёдыг өөртөө татаж 1922 онд Монголоос салан тусгаарлаж биеэ даасан улс олох Бүгд найрамдах Тува улсыг зарлан байгуулаад 22 жилийн дараа буюу 1944 онд Тува улс …
-
10 May
Монгол уламжлалт оршуулгын зан үйл
Эрдэнэт хүмүүнийг нас барахад нь мэлмий нь нээлттэй байвал аниулж, биеийг нь шулуун засаж хоёр гарыг нь хэвлийн тус газар зөрүүлэн тавьдаг бөгөөд мөн хэвтэж буй арслангийн шинжээр баруун хамрын нүхийг баруун гарын эрхий хуруугаар бөглөж, сарвууг нь дэрлүүлж, сул гарыг нь биеийн дагуу сунгаж тавиад дарагдаагүй дээд хөлийг нь нугласхийлгэн хэвтүүлдэг. Энэ нь Бурхан багш нирвааныг бидэнд үзүүлэхдээ хэвтэж …
April, 2015
-
28 April
Монгол хуримын бөгж буюу хаан бугуйвч, хатан сүйхний утга
Монгол хурмын бөгж нь бусад орнуудын хурмын бөгжнөөс өөр хэлбэр дүрс болон утга агуулгатай юм. Хурмын бөгж нь хатан сүйх, хаан бугуйвч гэдэг монгол хээний дүрсээс үүдлэн хийсэн. Эрэгтэй хүний бөгжийг хаан бугуйвч, эмэгтэй хүний бөгжийг хатан сүйх гэж нэрлэнэ. Уг хээ нь үүрдийн бат бэх холбоог билэгдсэн тэмдэг. Иймд хоёр дүрст хээ хоорондоо холбогдсоныг хос залуучуудыг үүрд хамт бэх …
-
26 April
Гал голомтоо дээдлэх ёс
Нийгмийн гол цөм болсон гэр бүлийн харилцаанд гал голомтоо хүндэтгэх, түүнийг ариун дагшин авч явах нь хүн бүрийн бахархал төдийгүй гал голомтоо хүндлэн дээдэлсэнээр аз жаргалтай, тэгш заяатай амьдарна гэж өвгөд хөгшид маань үр ачдаа сургадаг.Энэ нь эртний Монгол ёсонд гал голомтоо хүндлэн бишрэх, шаардлагатай үед галаа тахих, идээний дээжээ өргөх, гал руугаа муу, муухай юм хийхгүй ариун байлгах ёсыг …
-
26 April
Монгол борцны ач тус /Эрүүл мэндийн зөвлөгөө/
Мах бол зөвхөн хүнс бус нэг ёсондоо эм юм. Нэгд, мах уураг хамгийн ихээр агуулдаг цорын ганц хүнс. Хоёрт, мах оролцсон эмийн бодис уламжлалт эмнэлэгт өчнөөн. Ганцхан жишээ татахад л ардын зүйр цэцэн үгэнд “Хүргэн хүү хүчтэй, хүзүүний мах шөлтэй” гэдэг бол зөвхөн тойго, хүзүү, шаантны шөлөөр даруулж уух тангийн жор олон. Энэ бүхнээс үзэхэд мах яалт ч үгүй хүнсний …
-
25 April
Хүргэнээ шинжихүй
Монголчуудын ураг барилдах ёсон гурван мянга гаруй жилийн түүхтэй билээ. Энэ нь эртний монголчуудын нутгаас олдож байгаа олдвор, хадны сүг зургаас харагддаг. ХII-XIII зууны үеийн монголчуудын баримтлах ёсонд “хүргэдтэй талбихүй” хэмээх тусгай нэгэн заншил байжээ. Нууц товчооноос иш татсан дээрх мэдээг ашиглавал: Есүхэй баатар хөвүүн Тэмүжинг дагуулж, түүнд гэргий олж өгөхөөр яваад Хонгирод аймгийн Дэй сэцэний охин Бөртэ-г гуйж …
-
25 April
Хубилай хааны цэргүүдийн хэрэглэж байсан эд өлгийн зүйлс /фото/
Их юань улсын эзэн хаанд Япон арлын улсаас баяр хүргээгүй төдийгүй, Хубилай хааны илгээсэн элч нарт тодорхой хариу өгөөгүй байдаг. Энэ бүхний эцэст Хубилай хаан аргагүйн эрхэнд Япон руу довтолохоос өөр аргагүй болсон гэдэг. Хубилай хаан Япон руу 2 удаа дайрсан хэдий ч завиных нь загвар цаг агаарын нөхцөл байдалд тохиромжгүй байсан учир бүтэлгүйтсэн. Эхний дайралтаа 1274 онд 900 завьтайгаар …
-
8 April
Тором дагины үлгэр
Эрт урьд цагт гурван хүүтэй нэг охинтой эмгэн байж гэнэ. Охин нь өсч эрд гарах нас гүйцжээ. Тэгэхээр эмгэн “Охиныхоо нэрийг таасан хүнд охиноо эхнэр болгон өгнө” гэж зар тараасан юм байжээ. Нэгэн өдөр тэднийх нүүж охин ачаатай тэмээгээ хөтлөн явж байжээ. Тэгсэн нэг шулам нохой болж хувираад тэр айлын ачааны захад очиж сүүлчийн тэмээнийх нь хамрыг бурантагтай нь орооцолдуулчихжээ. …
March, 2015
-
31 March
Хүргэнээ шинжихүй
Монголчуудын ураг барилдах ёсон гурван мянга гаруй жилийн түүхтэй билээ. Энэ нь эртний монголчуудын нутгаас олдож байгаа олдвор, хадны сүг зургаас харагддаг. ХII-XIII зууны үеийн монголчуудын баримтлах ёсонд “хүргэдтэй талбихүй” хэмээх тусгай нэгэн заншил байжээ. Нууц товчооноос иш татсан дээрх мэдээг ашиглавал: Есүхэй баатар хөвүүн Тэмүжинг дагуулж, түүнд гэргий олж өгөхөөр яваад Хонгирод аймгийн Дэй сэцэний охин Бөртэ-г гуйж уриг барилдахаар …
-
22 March
Харцын хүүхэд сайн барилдаж болдоггүй яачихсан наадам бэ?
2014 онд Жалханз хутагт Дамдинбазарын 140 жилийн ой, Хотгойдын хурд-3 хангайн бүсийн даншиг наадам Хөвсгөл аймагт зохион байгуулагдан явагдсан. Уг наадамд МУ-ын арслан Мөнхбаатар тэргүүтэй 10 улсын цолтой бөх, аймгийн хурц арслан Эрдэнэжаргал тэргүүтэй 42 аймгийн арслан , а/з-30, а/х-10, а/н-67, сумын заан-97, сумын харцага залуу бөхчүүд нийлээд хүчит 512 бөх барилдсан билээ. Гэтэл уг барилдаанд амжилттай барилдан шөвгөрсөн бөхчүүдийг …
Өглөө.мн Шинэ өглөө, Шинэ мэдээлэл