Танин мэдэхүй

April, 2014

• 11 April

  Өдөр яагаад одод харагдадгүй вэ? Та мэдэх үү?

  

  Ерөнхийдөө асуултын товч хариулт гэвэл өдөр нар тэнгэрт байдаг болхоор л бид бусад оддыг харж чададгүй хэрэг. Гэхдээ яг яагаад гэдгийг хэдүүлээ нягталж үзье. Юуны өмнө шөнийн тэнгэрт харагдах тэр олон одод чинь юу юм бэ? Таны нүдээрээ харж буй тэдгээр цэг бүр нь бараг бүгдээрээ манай сүүн зам галактик дотор биднээс маш алс зайд оршдог манай нар шиг аврага …
• 11 April

  Шинжлэх ухаанд хайртай Монголчууддаа: Одон орны дуран авах гэж байгаа бол

  

  Сонирхогчийн одон орны дуран маань хүний нүдэнд нарийн өнцгөөр харагдах талбайг өргөн өнцөгрүү хувиргаж томруулж харагдуулдаг оптик багаж юм. Ийм дуран нь үндсэндээ 2 гол хэсгээс бүрэлдэнэ: (1) объектив (2) окуляр Объективийн гол үүрэг нь тэнгэрийн эрхсийн гэрлийг цуглуулж дүрсийг нь үүсгэх, харин окуляр нь тэрхүү үүсгэсэн дүрсийг томруулж харуулна – ердөөсөө л энэ. Нэг хэсэг нь гэрэл цуглуулж дүрс …
• 11 April

  Англиар уншиж сурахад тусладаг хамгийн чухал 100 үг

  

  Англи хэлний багш Ричард Нордкүйст “Англиар уншиж сурахад хамгийн сайн мэддэг байх шаардлагатай, хамгийн чухал 100 үг”-ийг нэрлэжээ. Эдгээр үгүүдийг сонгох болсон нь ч зүгээр нэг хэрэг биш бөгөөд эдгээр 100 үг нь олон утгыг илэрхийлж байдаг ба тэдгээр олон илэрхийлж байгаа санааг өөр үгээр илэрхийлж болдог ажээ. Ингээд 100 үгийг танилцуулж байна. Доорхи үгнүүдийн дуудлага болон утга санааг уншигч …
• 10 April

  Сансар огторгуйн сонин хачинаас

  

  “Огторгуйд хүн төрөлхтний мэдэж байгаа 200 тэрбум орчим оддын талаас илүү хувь нь бидний амьдарч буй дэлхийтэй төстэй байх бүрэн үндэс бий” хэмээн одон орон, харь гариг судлалын хүрээлэнгийн Швейцарын эрдэмтэн Сеть Шостак мэдэгдсэн юм. Түүний тайлбарлаж буйгаар нэг одны аймаг дор хаяж таван гарагтай бол нэг триллион 500 тэрбум гараг огторгуйд байгаа гэнэ. Мөн хэчнээн сая сансар байгааг тооцоолохын …
• 9 April

  Тэнгэр дэх хар нүхний талаарх судалгаа

  

  Хар нүх хэмээх ойлголт өнгөрөгч зууны эхээр оддын мөхлийн талаар хийж байсан эрдэмтдийн судалгаан дундаас анх урган гарчээ. Энэтхэг-америкийн астрофизикч, хожим нобелийн шагнал хүртсэн Субраманьян Чандрасекар тухайн үед цагаан одой одны онолын судалгааг хийж байв. Харьцангуй залуу одод гравитацын буюу татах хүч, дулааны энергийн үйлчлэлээр үүсэх тэлэх хүчний тэнцвэр дээр хэлбэржин оршдог. Харин энергиэ алдан хөгширч буй оддын хүчний тэнцвэр …
• 9 April

  Тун санамсаргүй бас агуу нээлтүүд

  

  Бидний өдөр тутам хэрэглэдэг олон зүйлийг санаандгүй тохиолдлоор нээжээ. Америкийн судлаач Шарлотт Жонс өөрийн бичсэн номондо хүн төрөлхтний амьдралд нөлөө үзүүлсэн бүтээлүүдийн тухай өгүүлсэн байдаг бөгөөд тэдгээрээс хүргэе.   Кока кола  1886 онд Жон Пембертон сэргээх үйлчилгээтэй эм найруулахаар зорьж Өмнөд Америкт ургадаг КОКА урамлын ханд, Африкийн КОЛА самрыг хольж найруулсаар бэлдмэл хийжээ. Пембертон бэлдмэлээ амталж үзээд тун боломжийн амттайг …
• 8 April

  Бясалгал хийх үед юу болдог гээч

  

  эх сурвалж: Нууцад нэвтрэхүй блог
• 8 April

  Цөмийн технологиор ургац дэмжих бүтээгдэхүүн гаргаж авна

  

  Ц.АМАРТАЙВАН: ЦӨМИЙН ТЕХНОЛОГИОР УРГАЦ ДЭМЖИХ БҮТЭЭГДЭХҮҮН ГАРГАЖ АВНА Монгол Улс 2010 онд “Азийн цөмийн хамтын ажиллагааны форум”-д гишүүнээр элссэн бөгөөд Цөмийн энергийн газраар дамжуулан 2010-2013 оны хооронд 10 төсөл хэрэгжүүлж байна. Үүнд, “Цацраг идэвхт изотоп ашиглан үржүүлгийн аргаар шинэ сорт гаргах нь”, “Био бордоо”, “Электрон хурдасгагчийг ашиглах нь”, “Цацраг изотоп болон туяаг эмчилгээнд ашиглах нь”, “Судалгааны реакторын сүлжээ”, “Нейтрон идэвхжлийн …
• 7 April

  Сансрын үзэсгэлэнт объектууд

  

  Сүүн зам Сүүн зам нь үнэн хэрэгтээ манай нарны систем оршдог галактикийн нэр юм. Гэхдээ энэ галактикийн дэлхийгээс тод харагддаг оддын бөөгнөрлийг ингэж нэрлэж хэвшжээ. Зарим од нь энгийн нүдээр харагдахгүй тул тэнгэрт үнэхээр сүүн цагаан зам мэт зурвас тодрон үзэгддэг байна. Сүүн зам намрын улиралд бүр сайн харагддаг. Андромедын галактик Манай галактикийн хамгийн ойрын хөрш. Хотын гэрэл гэгээнээс холхон …
• 7 April

  Билл Гейтсийн нэрлэсэн “Сургуульд заадаггүй 11 зүйл”

  

  Дэлхийн толгой баячуудын нэг, аугаа сэтгэгч Билл Гейтс сургуульд заахыг мартсан 11 зүйлийг ингэж нэрлэжээ. Үүнд: 1. Амьдрал шударга бус үүнтэй эвлэр. 2. Хорвоо ертөнц чиний сэтгэл санаа, өөрийгөө хүндэтгэх хүндэтгэлийг нулимаад л хаячихна. Чиний сайн тал, нэр хүндийг зөвшөөрөхийн өмнө чамаас ямар нэгэн амжилт бүтээл шаардана. 3. Сургуулиа төгсмөгц жилийн 1,000,000 төгрөгийн цалин авах магадлал бараг үгүй. Чи “гавъяа …
• 6 April

  Танин мэдэхүй: Монгол Ойрадууд- Баяд

  

  Баядын гарал үүсэл, өнөөгийн байдал Баяд нь эрт цагт түүхийн тавцан дээр гарч ирсэн, язгуурын монгол аймгийн нэг юм. Баяд нь 2200 гаруй жилийн өмнө Ордосын тохой хавиар нутаглан, Монголчудын өвөг дээдсийн байгуулсан анхны төрт улс-Хүннүгийн бүрэлдэхүүнд багтан захирагдаж явжээ. VI-VIII зууны үед баядууд Хөлөн, Буйр нуур хавиар нутаглаж байсан аж. XIII зууны үед Чингис хааны мэдэлд явж ирсэн байна. …
• 4 April

  Гадаад хэл түргэн хугацаанд эзэмших программ

  

   Эстон улсын иргэн, фи­ки­кийн ухааны док­­тор Майт Мюнтель хэд хэдэн гадаад хэ­лийг богино ху­га­цаанд эзэм­ших программ зо­хио­­сон аж. Түүний са­нааг дэмж­сэн хө­­рөнгө оруу­лагчид прог­раммыг илүү сайж­руулж, олны хүртээл болгохын тулд нэг сая еврогийн хөрөнгө оруулжээ. Майт Мюнтель цө­мийн судалгаа хийдэг Евро­­­пын төвд ажиллаж эхлэх­­­дээ франц хэл сурах шаард­­лагатай болсон учир хэл­ний хичээлийг ном үзэх, CD сонсохоос өөрөөр хийх зорилго тавьжээ. …
• 2 April

  Бермудын гурвалжин /чөтгөрийн гурвалжин/

  

  Бермудын гурвалжин /чєтгєрийн гурвалжин/Атлантын далайн баруун хэсэг, АНУ-ын зvvн Ємнєд эрэгт хэлбэр дvрсээрээ барагцаагаар гурвалжинг санагдуулах район байдаг. Тvvний талууд нь Бермудын арлуудын хойхно хэсгээс Флоридын урд тал руу сунасан, дараа нь Багамын арлуудаар дайран Пуэрто-Рикод хvрээд, дахин хойшоо эргэн ойролцоогоор баруун єргєрєгийн 40 градус орчмоор Бермудэд буцаж ирдэг. Энэ газар бол дэлхий дээрх хамгийн гайхалтай бєгєєд нууцлагдмал vл мэдэх …
• 2 April

  Дэлхийн сонгодог зохиолууд

  

  1. Г.Тургенев – Анхны дурлал 2. Т.Драйзер – Америкийн эмгэнэлт явдал I 3. Т.Драйзер – Америкийн эмгэнэлт явдал II 4. М.Каземи – Аймшигт хот 5. В.Скот – Айвенго 6. Ж.Верн – Дэлхийн төв рүү аялсан нь 7. Гэсэр 8. Т.Драйзер – Гудиггүй эр 9. М.Твен – Жонон гуйлгачин хоёр 10. Т.Драйзер – Керри эгч 11. У.Шекспир – Лир Ван 12. А.Дюма …
• 2 April

  Утааг хашраах ус “түлдэг” зуух Монголд нэвтрүүлж эхэллээ

  

  Нийслэлд өнө удаан жил шийдлээ хүлээж буй нэг асуудал бол агаарын бо­­хирдол, түүний гол хү­чин зүйл болох утаа. Энэ талаар олон арга хэмжээ авч байгаа ч төдийлөн үр дүнд хүрээгүй. Хэдийгээр жилд дунд­жаар 6-7 мянган барилга ашиглалтад орж байгаа ч төвийн шугам сүл­жээнд холбогдож чадах­гүй тохиолдол их байна. Тэгвэл дээрх асуудлыг шийдвэрлэхэд бодитой хувь нэмэр оруулах шинэ тех­­­­­­­ноло­гийг Монголд нэвт­рүүлэх …